Privacy en wetenschap: een voortdurende evenwichtsoefening

2 data - 2 initiatieven

27 NOVEMBER 2008
voorstelling brochure "Privacy: een vademecum voor de onderzoeker"

De voorbije jaren is er bij onderzoekers wat onrust gerezen over de strikte procedures inzake privacybescherming die de Commissie had ingesteld. Specifiek voor de toegang tot rijksregistergegevens leken die regels zo zwaar dat de mogelijkheid om op wetenschappelijk verantwoorde wijze aan onderzoek te doen in het gedrang kwam. De Commissie heeft deze kritiek ter harte genomen en heeft overleg opgestart, zowel intern als met de onderzoekswereld, om een oplossing te vinden.

Dit overleg heeft geleid tot een vademecum dat de onderzoeker wegwijs maakt in de wettelijke bepalingen die voor hem gelden bij een onderzoek dat gebruik maakt van persoonsgegevens in het algemeen en rijksregistergegevens in het bijzonder.

Op 27 november 2008 hield de Commissie een informatievergadering in de congreszaal van het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij, waarop de brochure zal werd toegelicht aan de sector en inzonderheid aan personen die door hun respectievelijke onderzoeksinstellingen (universiteiten of bepaalde overheden) werden aangeduid om in hun instelling de bescherming van de persoonlijke levenssfeer bij onderzoeksactiviteiten te behartigen. De Commissie hoopt dat deze personen mettertijd kunnen uitgroeien tot wat in artikel 17bis van de Privacywet een "aangestelde voor de gegevensbescherming" wordt genoemd.

5 DECEMBER 2008
Studiedag rond Privacywetgeving en historisch onderzoek

Wie historisch onderzoek doet, krijgt meer en meer te maken met beperkingen of zelfs met het verbod om bronnen te raadplegen omwille van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Of er beperkingen worden opgelegd en welke die dan zijn, of die beperkingen in vergelijkbare omstandigheden dezelfde zijn en of voor alle types historisch onderzoek dezelfde regels worden toegepast, werd nog niet onderzocht. Daarom hebben het Studie- en documentatiecentrum Oorlog en hedendaagse Maatschappij (SOMA) en de Commissie medio 2008 een enquête georganiseerd waarin gepeild wordt naar de ervaringen van professionele historici, studenten geschiedenis, heemkundigen, genealogen en fictieauteurs met de privacywetgeving. De enquête die verdeeld werd in samenwerking met de verschillende verenigingen, uitgevers en universiteiten kreeg een grote respons.

Op 5 december 2008 hielden de Commissie en SOMA in de congreszaal van SOMA een studiedag waarop de resultaten van de enquête werden voorgesteld en de pijnpunten in kaart gebracht. Zo bleek dat niet alleen de privacywetgeving problemen stelt, ook andere wetgevingen leggen beperkingen op of worden als zodanig geïnterpreteerd door eigenaars van een archief of archiefinstellingen, of personen en organismen waar een archief wordt bewaard. Op de studiedag werden deze wetgevingen (m.b.t. de bevolkingsregisters en de registers van de burgerlijke stand, archiefwet) en de privacywetgeving tevens toegelicht. De voorzitter van de Commissie sloot de studiedag af met voorstellen die aan de vragen van de onderzoekers kunnen tegemoet komen.