Klasfoto’s op het internet

Mag ik als school foto’s van mijn leerlingen op een website plaatsen?

“Terug naar school”. De slogan alleen al doet bij vele ouders en kinderen de stress toenemen. De Commissie wil het begin van het schooljaar zeker niet bijkomend belasten, maar wenst toch even stil te staan bij een praktijk die in schoolomgevingen steeds meer haar intrede vindt.

Hoe langer hoe meer gebruiken scholen het internet om zich te profileren. Daarbij hoort uiteraard een aantrekkelijke en professioneel uitziende website. Het geheel wordt bovendien grafisch opgevrolijkt, niet zelden met foto’s van leerlingen.

Zo plaatsen scholen vaak (klas)foto’s online, maar gaan zij doorgaans voorbij aan het feit dat de publicatie van deze foto’s aan een aantal voorwaarden is onderworpen. De reden dat de Commissie bij dit thema even wil stilstaan, heeft te maken met de vragen die hieromtrent reeds werden gesteld.

De publicatie van klasfoto’s valt onder het toepassingsgebied van de Privacywet aangezien het een verwerking van persoonsgegevens is. Een dergelijke verwerking kan slechts in een aantal gevallen als wettelijk beschouwd worden.

In beginsel zal een publicatie van een (klas)foto enkel mogelijk zijn mits elke leerling of zijn wettelijke vertegenwoordiger daartoe zijn ondubbelzinnige toestemming geeft. Deze toestemming moet vrij, specifiek en op informatie berust zijn. “Vrij” wil zeggen dat er geen druk mag uitgeoefend worden om tot een toestemming te komen. “Specifiek” houdt in dat de foto voor geen ander doeleinde mag worden verwerkt dan dat waarvoor de toestemming werd gegeven.

Aangezien de leerlingen in vele gevallen nog minderjarig zijn, moet niet alleen hun toestemming worden bekomen, maar ook die van de ouders als het kind de zogenaamde “leeftijd van onderscheidingsvermogen” nog niet heeft bereikt (meestal ligt die rond de 12 à 14 jaar).

Praktisch gezien is een handtekening die een algemene toelating inhoudt aan het begin van het schooljaar en die terzelfdertijd andere activiteiten dekt van de leerlingen niet voldoende. Het te ondertekenen document moet bijvoorbeeld nauwkeurig verwijzen naar de soort(en) foto(‘s) die verspreid zullen worden en naar het doel van deze verspreiding.

Belangrijk is dat in beginsel van elke geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens, zoals bijvoorbeeld het publiceren van (klas)foto’s op het internet, aangifte moet gedaan worden bij de Commissie.

Naast de Privacywet kan ook het algemeen recht op afbeelding aangehaald worden, waarbij de betrokkene zelf beslist over de vervaardiging en het gebruik van de desbetreffende foto. Toestemming voor het nemen van foto’s houdt daarenboven nog niet meteen een toestemming in voor publicatie ervan. Ook bij het recht op afbeelding gaat men ervan uit dat een minderjarige zijn toestemming kan geven van zodra hij “de leeftijd van onderscheidingsvermogen” heeft bereikt.