U bent hier: Home > In praktijk > Recht op verzet

Uw recht op verzet bij een verwerking van uw persoonsgegevens

Recht op verzet zoals omschreven in de Privacywet

Net om die controle mogelijk te maken voorziet de Privacywet niet alleen in een recht van toegang, maar ook in een recht op verzet (zie hiervoor artikel 12 van de Privacywet).

Eenieder heeft immers het recht zich te verzetten tegen de verwerking van zijn gegevens. Dit recht geldt echter niet in alle gevallen en is niet absoluut. Lees daarom zeker verder.

U kan zich altijd verzetten tegen het gebruik van uw gegevens, maar dan moet u daar ernstige redenen voor hebben. U dient met andere woorden uw verzet te motiveren in die zin dat u bijvoorbeeld moet aangeven dat de verwerking voor u nadelige effecten kan hebben.

U kan zich echter wel altijd verzetten tegen de verwerking van uw persoonsgegevens indien deze verwerking verricht is in strijd met de Privacywet, meer bepaald wanneer gegevens, gelet op het doel van de verwerking, onvolledig of niet ter zake dienend zijn, wanneer de registratie, de mededeling of de bewaring van de gegevens verboden is of wanneer ze na afloop van de toegestane duur zijn bewaard.

Beperkingen van het recht op verzet

U kan zich niet verzetten als het gaat om een gegevensverwerking die noodzakelijk is voor de uitvoering van een overeenkomst.

Zo kunt u zich als klant van een bank moeilijk verzetten tegen de verwerking van de gegevens die u aan de bank meedeelt in het kader van bijvoorbeeld een levensverzekering. Bovendien ligt het ook moeilijk dat u zich zou verzetten tegen de verwerking van uw gegevens door uw werkgever in het kader van uw arbeidsovereenkomst.

Indien de verwerking van uw gegevens steunt op een wettelijke of reglementaire basis, is het ook zo dat u zich hiertegen niet kan verzetten. Zo mag uw bank bijvoorbeeld een kopie nemen van uw identiteitskaart, onder meer in het kader van de (verstrengde) wetgeving ter voorkoming van geldwitwasserij.

Specifiek geval: recht op verzet bij direct marketing

Wanneer iemand uw gegevens verzamelt met het oog op direct marketing (waaronder reclameacties), kan u zich altijd kosteloos en zonder enige verantwoording verzetten tegen de verwerking van uw gegevens.

Wanneer u een antwoordstrook invult en de persoon die de gegevens verzamelt het voornemen heeft ze aan direct-marketingbedrijven te bezorgen, moet hij dit op de strook vermelden en heeft u het recht zich zonder enige verantwoording tegen deze mededeling te verzetten. Ook wie wordt lastiggevallen met telefonische voorstellen om lederen salons te gaan bekijken of wijn te proeven, kan eisen om geschrapt te worden van de lijst van de persoon die hem opbelt.

Meer informatie over dit onderwerp kunt u vinden in de rubriek direct marketing.

Hoe oefent u uw recht op verzet concreet uit?

Om uw recht op verzet uit te oefenen, dient u uw verzoek te richten aan de verantwoordelijke voor de verwerking. Als betrokkene moet u uw identiteit bewijzen, wat inhoudt dat u best een kopie van uw identiteitskaart toevoegt aan het verzoek.

Ook dient het verzoek te beantwoorden aan een aantal formele vereisten. Overeenkomstig de Privacywet is immers een gedagtekend en ondertekend verzoek nodig. Het verzoek moet langs de post of met een telecommunicatiemiddel worden verstuurd (bv. fax of e-mail met elektronische handtekening), maar kan ook ter plaatse worden afgegeven.
Om het u gemakkelijk te maken stelt de Commissie twee modelbrieven ter beschikking om uw recht op verzet uit te oefenen, met name een brief voor uw algemeen recht op verzet en een brief voor uw recht op verzet in het kader van direct marketing. U hoeft enkel nog een aantal concrete (contact)gegevens in/aan te vullen en onze toelichtingen voor u te schrappen (in het grijs gemarkeerd).
De verantwoordelijke voor de verwerking beschikt over één maand om u te antwoorden.

Indien de verantwoordelijke voor de verwerking niet of ontoereikend antwoordt, kunt u zich altijd wenden tot de Privacycommissie die dan in het kader van haar bemiddelingsopdracht kan tussenkomen om de naleving van uw recht te verkrijgen.

De Privacycommissie heeft eveneens een modelbrief met bemiddelingsaanvraag opgesteld indien u een dergelijke tussenkomst wenst.

Specifieke regelingen met betrekking tot het recht op verzet

Specifieke regelingen bij direct marketing

Indien de verantwoordelijke voor de verwerking reeds uit eigen beweging een uitschrijfoptie aanbiedt, gebruikt u best deze mogelijkheid. Als die niet voorhanden is, kan u natuurlijk altijd een beroep doen op het specifieke recht op verzet tegen direct marketing waarover u net heeft kunnen lezen.

Ook de sector zelf heeft initiatieven ontwikkeld om een recht op verzet mogelijk te maken (initiatieven die natuurlijk te onderscheiden zijn van uw wettelijk recht op verzet zoals voorgeschreven door de Privacywet). Het Belgisch Direct Marketing Verbond (BDMA) heeft in dat verband twee zogenaamde “Robinson-lijsten” ontwikkeld (met name voor telefoon en reclame op naam). U kan zich hierop inschrijven om geen gepersonaliseerde reclame meer te ontvangen, maar dan alleen van de bedrijven die deelnemen aan het Robinson-initiatief. Meer informatie kan u vinden op de Robinsonsite van het BDMA.

Het recht op verzet houdt niet automatisch een schrapping van uw gegevens in. Indien de verantwoordelijke voor de verwerking uw gegevens in één bestand schrapt, kan het zijn dat hij u, als hij een latere mailing opstuurt en hiervoor een beroep doet op een externe gegevensleverancier, opnieuw ongewild aanschrijft omdat uw gegevens in het nieuwe bestand van de gegevensleverancier voorkomen. Daarom houden sommige verantwoordelijken voor de verwerking een zogenaamd “wegduwbestand” bij van mensen die hun recht op verzet hebben uitgeoefend zodat ze kunnen bijhouden wie geen mailing meer wil ontvangen.

Meer informatie over dit onderwerp kunt u vinden in de rubriek direct marketing.

Specifieke regeling bij de opname van uw naam, adres en telefoonnummer in een telefoongids

Verschillende instanties publiceren een (officiële) telefoongids. Momenteel handelt het over: Belgacom, De Flapuit, Kapitol, Media Books, Truvo, de gemeente Kinrooi, Unizo Wevelgem, European Directory Assistance en Berlyse.
De Commissie krijgt regelmatig vragen van mensen die niet wensen te worden opgenomen in een dergelijke gids. Hiervoor bestaat een specifiek recht op verzet.

Namen, adressen en telefoonnummers van natuurlijke personen zijn persoonsgegevens in de zin van de Privacywet. De publicatie ervan in een gids op het internet vormt een verwerking, waardoor de Privacywet van toepassing is.

Een verwerking is volgens de Privacywet slechts in een aantal gevallen toegelaten. Een van deze gevallen is met name wanneer de verwerking noodzakelijk is om een wettelijke verplichting na te komen. Een dergelijke wettelijke basis kan u terug vinden in artikel 45, § 2 van de Wet van 13 juni 2005 betreffende de elektronische communicatie. Deze bepaling voorziet er onder meer in dat “de personen die openbare telefoondiensten aanbieden aan abonnees (…) de noodzakelijke abonneegegevens ter beschikking [stellen] van de personen die een aangifte [bij het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie] hebben gedaan (…)”, en dit met het oog op de levering van een telefoongids.

Een overzicht van wie precies een dergelijke aangifte heeft verricht kan u vinden op de website van het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie.

De toestemming van de abonnee voor de mededeling van de gegevens aan deze instanties is dus niet vereist. De Privacywet voorziet weliswaar in een recht van verzet maar zoals u heeft kunnen lezen is dit recht niet absoluut. U kan zich bijvoorbeeld niet verzetten als het gaat om een verwerking van persoonsgegevens die noodzakelijk is om een wettelijke verplichting na te komen. Gelet op dit artikel 45 van de wet betreffende de elektronische communicatie is rechtstreeks verzet bij de onderneming die de telefoongids uitgeeft niet mogelijk.

Niettemin stelt deze wet dat een specifieke regelgeving in de voorwaarden moet voorzien om de gegevens uit de telefoongids te wissen. Deze specifieke bepaling is echter tot op heden nog niet aangenomen, maar u kan wel reeds aan uw operator vragen dat uw persoonsgegevens niet worden doorgegeven voor opname in dergelijke telefoongidsen. Uw verzet bij uw operator wordt dan doorgegeven voor alle officiële telefoongidsen.

Lees ook in het lexicon: persoonsgegevens - recht op verzet - verwerking - direct marketing - verantwoordelijke voor de verwerking - Belgisch Direct Marketing Verbond