Hierover meer
Krediet
Vandaag de dag is zowat alles op krediet te koop. Waar u vroeger enkel ging
lenen voor de aankoop van een huis of een auto, kunt u nu een lening aangaan om
op vakantie te gaan, uw huis te behangen, het begin van het schooljaar door te
komen, een wasmachine of het nieuwste televisietoestel te kopen.
Ook het gebruik van allerhande kredietkaarten zit in de lift, zozeer zelfs dat u
ook uw wekelijkse voorraad in het grootwarenhuis kunt inslaan op krediet.
De verleiding is erg groot en soms heeft dit nefaste gevolgen. Zo kent iedereen
wel iemand die zijn leningen niet meer kan afbetalen, of misschien bent u zelf
in een uitzichtloze situatie verzeild geraakt. En op een dag krijgt u een brief
en kunt u er niet meer omheen: u staat geregistreerd op de "negatieve lijst"!
Wat nu?
In deze tekst proberen we duidelijkheid te verschaffen over het hoe en waarom
van de negatieve lijsten, hoe u er weer van geschrapt kunt worden en wat de
Commissie ermee te maken heeft.
Binnen deze pagina
Centrale voor Kredieten aan Particulieren
Omdat het erg makkelijk is om een grote schuldenlast op te bouwen, wilde de wetgever de consument daartegen beschermen. Met de Wet van 10 augustus 2001 betreffende de Centrale voor Kredieten aan Particulieren en het Koninklijk Besluit van 7 juli 2002 tot regeling van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren wordt de werking geregeld van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren.
De Centrale houdt alle afgesloten kredietovereenkomsten bij. Als u een krediet aanvraagt kan de kredietgever onmiddellijk zien:
- welke kredieten u heeft lopen;
- hoeveel kredieten u heeft lopen;
- of u al dan niet correct afbetaalt.
Zo strijdt de wetgever tegen het opbouwen van een overmatige schuldenlast. De kredieten die worden bijgehouden door de Centrale zijn kredieten die werden afgesloten voor privédoeleinden, zoals hypothecair krediet en consumentenkrediet. Soorten consumentenkrediet zijn onder andere leningen op afbetaling, aankopen op afbetaling, kredietkaarten waarvoor een krediet werd geopend.
De Centrale voor Kredieten aan Particulieren maakt deel uit van de Nationale Bank van België.
De Centrale houdt twee grote bestanden bij met gegevens over natuurlijke personen (geen maatschappijen) die een kredietovereenkomst hebben afgesloten. Omdat het hier duidelijk gaat om verwerkingen van persoonsgegevens, is ook de Privacywet van tel en zal de Commissie een rol te spelen hebben wanneer er klachten zijn. Maar later hierover meer.
De Centrale houdt het bestand van de niet-gereglementeerde registraties bij. Daarin staan de gegevens waarvan de registratie niet wordt geregeld door de Wet van 10 augustus 2001. Dit bestand heeft enkel een negatief luik.
In dat negatief luik zijn gegevens opgenomen over de terugbetalingsproblemen van natuurlijke personen (geen maatschappijen) voor:
- niet-toegelaten schulden op een zichtrekening (te veel en/of te lang in het rood staan);
- professionele kredieten die niet werden terugbetaald (leningen die u bijvoorbeeld als zelfstandige hebt afgesloten om uw zaak op te starten).
Het andere grote bestand is het bestand van de gereglementeerde registraties (gegevens waarvan de registratie wel geregeld wordt door de wet). Dit bestand registreert alle gegevens over consumentenkrediet en hypothecair krediet. Het bestand heeft een positief luik en een negatief luik.
Waartoe dient nu het positief luik? Hierin worden alle afgesloten kredieten geregistreerd. Nadat u een lening hebt afgesloten, moet de kredietgever binnen de twee dagen de gegevens van het contract doorgeven aan de Centrale, die vervolgens de gegevens registreert in het positief luik van het bestand van de gereglementeerde registraties.
Dankzij dit systeem kan de kredietgever nagaan of uw bestaande kredietlast niet te hoog is vóór hij u een lening toekent.
Na de looptijd van het contract verdwijnen die gegevens uit het positief luik, tenzij het contract ook wordt vermeld in het negatief luik van het bestand.
Hoe zit dat nu met het negatief luik of de zogenaamde negatieve lijst? Wanneer u een bepaalde tijd achterstaat met uw afbetalingen of wanneer u helemaal niet meer afbetaalt, geeft de kredietgever deze informatie door aan de Centrale, die de gegevens in het negatief luik van het bestand zal registreren. Dankzij dit systeem kan de kredietgever - vóór hij u een lening toestaat - vaststellen of u nu al terugbetalingsproblemen hebt of hebt gehad. Hier moet de kredietgever zijn verantwoordelijkheid opnemen en beoordelen of hij u al dan niet een nieuwe lening zal toekennen.
Het is de wet die strikt bepaalt wanneer er sprake is van wanbetalingen. De criteria om als wanbetaler te worden geregistreerd, verschillen volgens het soort kredietcontract dat werd afgesloten, maar zijn grosso modo gelijk voor beide bestanden.
U bent geregistreerd als wanbetaler
Nadat u voor de eerste keer als wanbetaler in een van deze bestanden geregistreerd wordt, stuurt de Centrale u hierover een brief. Deze brief vermeldt onder meer de naam van de kredietgever, het contractnummer en het bestand waarin u geregistreerd bent.
Indien u meer details over uw registratie wil krijgen, kunt u bij de Centrale uw gegevens inkijken. Dit is het zogenaamde "recht op toegang", voorgeschreven door de de Privacywet. Dit recht op toegang kunt u op twee manieren uitoefenen:
- u kunt een gewone brief sturen naar de Centrale met een kopie van de voor- en achterkant van uw identiteitskaart;
- u kunt zich aanmelden bij de loketten van de Nationale Bank.
Door dit recht op toegang kunt u:
- nakijken welke kredietcontracten op uw naam geregistreerd staan;
- controleren of de kredietgever wel degelijk de datum heeft doorgegeven aan de Centrale waarop u het contract hebt geregulariseerd;
- controleren of de gegevens daarna wel degelijk werden geschrapt van de negatieve lijst. Dit is erg belangrijk, want eens u niet meer op de negatieve lijst staat, krijgt u opnieuw meer kansen om een lening af te sluiten.
De gegevens worden in beide bestanden even lang bewaard:
- wanneer u uw schuld geregulariseerd hebt moet de kredietgever dit aan de Centrale melden. Nadat de kredietgever aan de Centrale heeft gemeld dat u het contract hebt geregulariseerd, worden uw gegevens nog één jaar bewaard in het negatief luik;
- voor het geval dat het contract nooit wordt geregulariseerd, kan de bewaartermijn van die gegevens in ieder geval nooit langer zijn dan 10 jaar.
Als u niet akkoord gaat met het feit dat u in een negatieve lijst bent geregistreerd, hebt u er alle belang bij om hierover eerst uw kredietverlener te contacteren. Hij heeft immers die informatie aan de Centrale doorgegeven en hij kent het contract en de redenen van de registratie.
De Commissie als bemiddelaar
Wanneer het antwoord van de kredietgever u niet kan overtuigen of als hij weigert de foutieve gegevens recht te zetten of te schrappen, kunt u een klacht indienen bij de Commissie.
De Commissie zal alleen controleren of de registratie wel naar de regel van de wet is gebeurd. De voorwaarden om te mogen registreren in de negatieve lijst zijn immers strikt geregeld.
Het is belangrijk dat u weet dat de Commissie enkel als bemiddelaar kan optreden. Die rol van bemiddelaar staat ingeschreven in de Privacywet. Dit betekent dat de Commissie de kredietgever eigenlijk niet kan verplichten om de gegevens aan te passen.
De bemiddelingsrol betekent ook dat de Commissie geen uitspraak kan doen over de grootte van het verschuldigd bedrag of over een eventuele schadevergoeding voor de schade die u eventueel hebt geleden omdat u in een negatieve lijst geregistreerd stond. Daarvoor moet u zich richten tot de rechtbank.
Belangrijk om te weten
We willen benadrukken dat een kredietverlener slechts de bestanden van de Centrale mag inkijken voor een welbepaald doel, nl. voor het toekennen en het beheren van kredieten of betaalmiddelen (de kredietkaarten).
Tenslotte is het interessant te weten dat een registratie bij de Centrale (vooral bij achterstallige betalingen) niet betekent dat een nieuwe kredietvraag automatisch wordt geweigerd. Dat is en blijft de verantwoordelijkheid van de kredietverlener, bij wie de nieuwe kredietvraag is ingediend.
Lees ook onze FAQ: k rediet
